← PORADNIK

Jak sformułować cel pracy dyplomowej?

Cel pracy porządkuje cały projekt: pokazuje, co ma zostać opisane, przeanalizowane, porównane albo zaprojektowane. Dobrze sformułowany ułatwia przygotowanie pytań badawczych, wybór metody i późniejsze napisanie wniosków. Nie musi być długi, ale powinien być konkretny i możliwy do zrealizowania w granicach pracy.

Temat i cel to nie to samo

Temat wyznacza obszar pracy, natomiast cel mówi, co autor zamierza w tym obszarze zrobić. Tytuł „Aktywność studentów w mediach społecznościowych” nadal nie informuje, czy praca ma opisywać zachowania, porównywać grupy, badać zależności czy oceniać określone zjawisko.

Cel można potraktować jak obietnicę złożoną czytelnikowi. Jeżeli zapowiadasz porównanie dwóch grup, w części wynikowej powinno pojawić się takie porównanie. Jeżeli celem jest zaprojektowanie rozwiązania, praca powinna zawierać kryteria projektu i ocenę jego przydatności.

Zacznij od właściwego czasownika

Przydatne są czasowniki wskazujące działanie możliwe do wykazania w pracy: „opisać”, „zidentyfikować”, „przeanalizować”, „porównać”, „ocenić”, „określić” lub „zbadać związek”. Sformułowania typu „zapoznać się z tematem” albo „przedstawić wszystko o…” są zbyt ogólne i nie podpowiadają, jaki ma być rezultat.

Pomocny wzór roboczy brzmi: celem pracy jest [czynność] [konkretnego zjawiska] w odniesieniu do [grupy, miejsca, materiału lub okresu]. To nie jest sztywny szablon, lecz sposób sprawdzenia, czy w zdaniu znalazły się najważniejsze elementy.

  • Analiza sposobów radzenia sobie ze stresem egzaminacyjnym przez studentów wybranego kierunku.
  • Porównanie ocen dostępności usług w dwóch grupach respondentów.
  • Identyfikacja czynników związanych z wyborem określonego rozwiązania technicznego.
  • Opracowanie i ocena projektu usprawniającego wskazany proces.

Cel główny i cele szczegółowe

W wielu pracach wystarcza jeden cel główny. Cele szczegółowe dzielą go na mniejsze zadania, ale nie powinny tworzyć przypadkowej listy czynności. Zebranie literatury, napisanie rozdziału czy przeprowadzenie ankiety to etapy pracy, a nie zawsze cele naukowe.

Każdy cel szczegółowy powinien pomagać w realizacji celu głównego. Jeśli jeden z nich dotyczy zupełnie innego problemu albo wymaga osobnego badania, zakres prawdopodobnie jest zbyt szeroki. W pracy licencjackiej prostsza, spójna konstrukcja zwykle sprawdza się lepiej niż wiele luźno połączonych zamierzeń.

Dopasuj cel do rodzaju pracy

W pracy empirycznej cel może dotyczyć opisu zjawiska, różnic między grupami albo związków między zmiennymi. W pracy teoretycznej może chodzić o krytyczne uporządkowanie koncepcji lub porównanie podejść. W pracy inżynierskiej celem bywa zaprojektowanie, wykonanie albo ocena konkretnego rozwiązania.

Nie każda praca musi zawierać badanie ankietowe. Rodzaj celu powinien wynikać z tematu, wymagań kierunku i uzgodnień z promotorem. Zanim ostatecznie zapiszesz zdanie, sprawdź wytyczne uczelni oraz zaakceptowany plan pracy.

Kontrola spójności celu

Przeczytaj kolejno temat, cel, główne pytanie, opis metody i planowaną część wynikową. Wszystkie elementy powinny dotyczyć tego samego zjawiska, grupy i zakresu. Zmiana jednego z nich często wymaga poprawienia pozostałych.

  • Czy cel można zrealizować przy dostępnych danych i w wyznaczonym czasie?
  • Czy wiadomo, czego dokładnie będzie dotyczyła analiza?
  • Czy wynik pozwoli odpowiedzieć na problem badawczy?
  • Czy cel nie obiecuje wniosków szerszych niż rzeczywisty zakres pracy?
  • Czy sposób realizacji jest zgodny z zasadami i wytycznymi uczelni?

Potrzebujesz uporządkować temat, cel i plan?

Możemy pomóc sprawdzić spójność założeń i zaplanować kolejne etapy pracy. Poznaj pomoc w pisaniu pracy licencjackiej →

Metodologia i badania